สมาคมการค้าโกโก้และช็อกโกแลตไทย (TACCO) ร่วมกับ สมาคมส่งเสริมดิจิทัลเพื่อการเกษตรและอุตสาหกรรม (DPAI) ประกาศลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือทางยุทธศาสตร์ในโครงการ “Cocoa Digital Transformation Thailand” เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569 ภายในงานสัมมนา “กาแฟ-โกโก้-วานิลลา พิชิตตลาดโลก HIGH-VALUE AGRI FUTURE 2026” ณ ห้องประชุม อาคารหนังสือพิมพ์ข่าวสด กรุงเทพมหานคร
ความร่วมมือครั้งนี้ มีเป้าหมายยกระดับอุตสาหกรรมโกโก้ไทยทั้งห่วงโซ่อุปทานด้วยเทคโนโลยีระดับสูง โดยมีเป้าหมายสำคัญการเปลี่ยนผ่านวิถีเกษตรแบบดั้งเดิมไปสู่เกษตรอุตสาหกรรมที่ยั่งยืน พร้อมผลักดันให้โกโก้กลายเป็นเครื่องจักรขับเคลื่อนเศรษฐกิจตัวใหม่ของประเทศไทย ที่ตั้งอยู่บนรากฐานของความแม่นยำทางเทคโนโลยี
ในส่วนของความร่วมมือด้านนวัตกรรม สมาคมส่งเสริมดิจิทัลเพื่อการเกษตรและอุตสาหกรรม (DPAI) ได้นำความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีอวกาศและปัญญาประดิษฐ์มาประยุกต์ใช้ในภาคสนาม เพื่อให้เกษตรกรเข้าถึงได้ง่ายขึ้น โดยต่อยอดจากประสบการณ์การดำเนินโครงการเกษตรแม่นยำร่วมกับภาครัฐมาอย่างต่อเนื่อง หัวใจสำคัญอยู่ที่การใช้แพลตฟอร์ม FarmClimate ซึ่งช่วยให้เกษตรกรสามารถกำหนดพิกัดแปลงปลูก เพื่อรับข้อมูลจากดาวเทียมในการวิเคราะห์สภาพอากาศ และปัจจัยการผลิตที่แม่นยำเฉพาะเจาะจงรายแปลง
การปรับเปลี่ยนวิธีการทำงานจากความคุ้นเคยมาเป็นการใช้ข้อมูลเชิงตัวเลข เพื่อช่วยให้การบริหารจัดการมีประสิทธิภาพสูงสุด อีกทั้งยังสามารถตรวจสอบเกณฑ์มาตรฐาน EUDR หรือกฎระเบียบว่าด้วยสินค้าที่ปลอดจากการตัดไม้ทำลายป่าของสหภาพยุโรปได้ในเบื้องต้นทันที ซึ่งเป็นการแก้ปัญหาเรื่องระบบข้อมูลกลางของอุตสาหกรรมอย่างตรงจุด
ทางด้านการขับเคลื่อนภาคสนาม สมาคมการค้าโกโก้และช็อกโกแลตไทย (TACCO) ได้วางแนวทางสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ที่เข้มแข็ง โดยมีวิสาหกิจชุมชนคนรักโกโก้คลองไผ่ อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา เป็นศูนย์กลางการฝึกอบรมหลัก ซึ่งโครงการนี้มีแผนที่จะปั้นบุคลากรผู้เชี่ยวชาญ หรือ Cocoa Agronomist และผู้ตรวจวัดคุณภาพเมล็ด หรือ Cocoa Grader ช่วยทำหน้าที่เป็นกลไกหลักในการควบคุมมาตรฐานผลผลิตทั่วประเทศ โดยตั้งเป้าเปิดรับสมัครเกษตรกรเข้าร่วมโครงการนำร่องจากทุกภูมิภาค จำนวน 200 ราย ในช่วงเดือนเมษายน 2569 นี้ เพื่อสร้างโมเดลต้นแบบของเกษตรกรยุคใหม่ที่ทำงานควบคู่กับเทคโนโลยี
สำหรับแผนยุทธศาสตร์ในระยะยาว 3 ปี โครงการจะมุ่งเน้นการสร้างฐานข้อมูลกลางอุตสาหกรรมโกโก้ระดับประเทศในระยะแรก ก่อนจะขยายผลไปสู่การเชื่อมโยงข้อมูลตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ในระยะที่สอง ซึ่งจะมีการเริ่มใช้ระบบ Cocoa Digital Passport เพื่อยืนยันแหล่งที่มาและคุณภาพของผลิตภัณฑ์อย่างโปร่งใส และในระยะที่สาม จะมุ่งเน้นการเชื่อมต่อกับมาตรฐานสากลเต็มรูปแบบ เพื่อขจัดอุปสรรคทางการค้าในตลาดพรีเมียม โดยเฉพาะในทวีปยุโรป เพื่อสร้างภาพลักษณ์ใหม่ให้แก่โกโก้ดิจิทัลของไทยในเวทีโลก
นายบดินทร์ เจริญพงศ์ชัย นายกสมาคมการค้าโกโก้และช็อกโกแลตไทย (TACCO) ได้ให้มุมมองต่อความร่วมมือในครั้งนี้ว่า เป้าหมายหลักคือการยกระดับโกโก้ให้กลายเป็นพืชเศรษฐกิจหลักที่สร้างรายได้ และความมั่นคงให้กับเกษตรกรอย่างยั่งยืน ซึ่งการนำระบบดิจิทัลเข้ามาใช้ไม่เพียงแต่จะลดความเสี่ยงด้านราคาและคุณภาพเท่านั้น แต่ยังสามารถช่วยสร้างตัวตนและอัตลักษณ์ที่ชัดเจนให้กับคราฟต์โกโก้ไทย เพื่อเพิ่มการแข่งขันในระดับสากล
ด้าน นายกำพล โชคสุนทสุทธิ์ นายกสมาคมส่งเสริมดิจิทัลเพื่อการเกษตรและอุตสาหกรรม (DPAI) กล่าวเสริมว่า การบูรณาการข้อมูลขนาดใหญ่หรือ Big Data ร่วมกับเกษตรแม่นยำนั้น จะช่วยลดการสูญเสียในกระบวนการผลิต และช่วยเพิ่มมูลค่าการส่งออกได้อย่างมหาศาล ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางการขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศไทยในยุคปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งความร่วมมือระหว่าง TACCO และ DPAI ในครั้งนี้ จึงไม่ได้เป็นเพียงการปรับปรุงวิธีการปลูกพืช แต่คือการสร้างโมเดลเกษตรอัจฉริยะที่เห็นผลเป็นรูปธรรม โดยมุ่งหวังให้เป็นต้นแบบการพัฒนาอุตสาหกรรมเกษตรอื่นๆ ของไทย ที่ตอบโจทย์มาตรฐานโลกและเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนสืบไป
