ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวอุดรธานี สนองพระราชดำริกรมสมเด็จพระเทพฯ
ขับเคลื่อนโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช มุ่งกระจายเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีสู่ชุมชน
พร้อมถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารอย่างยั่งยืน
นายนรภัทร ศรีษะนอก ผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวอุดรธานี
กรมการข้าว เปิดเผยว่า สืบเนื่องจากเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2561
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ทรงมีพระราชดำริให้อนุรักษ์พันธุ์ข้าวไว้คู่กับลูกหลานชาวไทย กรมกรมการข้าว โดยศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวอุดรธานี
จึงได้เข้าไปมีบทบาทหลักในการสนองพระราชดำริ
โดยเข้าไปดำเนินการและให้ความช่วยเหลือในด้านต่างๆ เช่น การสำรวจและรวบรวมพันธุ์ข้าวในพื้นที่
พร้อมกับสนับสนุนเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดีที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่
เพื่อใช้ปลูกในแปลงนาสาธิตของโรงเรียน โดยได้สนับสนุนการจัดตั้งแปลงนาสาธิตเพื่อใช้เป็นสื่อการเรียนการสอนแบบลงมือปฏิบัติจริง
ตั้งแต่การเตรียมดิน การคัดเลือกเมล็ดพันธุ์ การปักดำ/หยอด ไปจนถึงการเก็บเกี่ยว
ซึ่งศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวอุดรธานีได้ดำเนินการ ณโรงเรียนหันเทาผักกาดย่า ตำบลปะโค
อำเภอกุดจับ จังหวัดอุดรธานี และ โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ อุดรธานี
ตำบลบ้านผือ อำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี
จากการส่งเสริมการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ
ร่วมกับการปลูกฝังจิตสำนึกด้านการเกษตรให้กับนักเรียน ทำให้เกิดการอนุรักษ์โดยชุมชนและการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน
สามารถกระจายผลผลิตข้าวและแลกเปลี่ยนพันธุ์ข้าวคุณภาพดี ปัจจุบัน โครงการฯ มีการขยายผลสู่ชุมชนและท้องถิ่น
เกษตรกรมีการอนุรักษ์เพื่อคงความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่
ชาวบ้านและกลุ่มเกษตรกร รู้จักการบริหารจัดการ คัดเลือก
และเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ข้าวไว้ใช้เอง มีการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับการคัดสายพันธุ์ข้าวและการปรับตัวของข้าวต่อสภาพแวดล้อมเฉพาะถิ่น
เป็นต้น
